"
Rip Current "
คลื่นดูด...ภัยร้ายในทะเล !!!
Rip
Current แปลเป็นภาษาไทยตรงตัวก็คือ
" กระแสน้ำรูปเห็ด " ซึ่งมีคนเข้าใจผิดว่า
คือ ทะเลดูด ความจริงแล้วไม่ใช่ เนื่องจากทะเลดูดจะดูดสิ่งต่าง
ๆ จากผิวน้ำลงไปใต้น้ำ แต่กระแสน้ำรูปเห็ดนี้ จะเกิดขึ้นบนผิวน้ำและใกล้ชายฝั่งมีรูปร่างคล้ายดอกเห็ดจึงเรียกกันว่า
Rip Current หรือ กระแสน้ำรูปเห็ด
กระแสน้ำใกล้ชายฝั่งมี
2 ประเภท ได้แก่ กระแสน้ำตั้งฉากกับฝั่งทะเลออกไป สู่ทะเลลึก
และ กระแสน้ำเลียบชายฝั่ง ไหลขนานกับฝั่งทะเล การเกิดกระแสน้ำรูปเห็ดนี้จะมองเห็นได้จากในที่สูงเป็นลำกว้างประมาณ
5-10 เมตร มีความเร็วประมาณ 8 กม./ชม. โดยขึ้นอยู่กับความสูงของคลื่น
รูปร่างและความลาดชันของฝั่งทะเล รวมทั้งขนาดของตะกอน และสิ่งกีดขวาง
เช่น โขดหินรอดักตะกอน โดยจะเกิดขึ้นบริเวณไม่ไกลจากริมฝั่ง
ทำให้ผู้ที่ลงเล่นน้ำใกล้ฝั่งตกใจ เนื่องจากเมื่อเข้าไปในบริเวณลำของกระแสน้ำรูปเห็ด
จะถูกกระแสน้ำพาเอาออกไปไกลจากฝั่งสู่น้ำลึกอย่างรวดเร็ว ผู้ที่ว่ายน้ำไม่แข็งจะจมน้ำเสียชีวิตได้
กระแสน้ำที่เกิดโดยคลื่นใกล้ฝั่งมีหลายชนิด
แต่บริเวณที่ก่อให้เกิด Rip Current คือบริเวณ โซนคลื่นแตก
จะอยู่บริเวณใกล้ฝั่ง ในเวลาที่คลื่นเดินทางมาใกล้ฝั่งจะมีความสูงมากขึ้น
เนื่องจากมันจะต้องเปลี่ยนแปลงรูปร่างเพื่อให้เกิดการสมดุล
ถ้าหากความสูงของ คลื่นมากกว่า 7 เท่าของความยาวคลื่น หรือ
ความลึกของน้ำมากกว่าครึ่งหนึ่งของความยาวคลื่น คลื่นก็จะแตก
เพราะไม่มีความสมดุลของพลังงานกระแสน้ำนี้สามารถเกิดได้ตลอดเวลา
โดยขึ้นอยู่กับความแรงของลม ความสูงของคลื่น ความลาดชันของชายหาด
บางครั้งอาจจะขึ้นอยู่กับสภาพลมฟ้าอากาศ และสภาพแวดล้อมด้วยที่เป็นตัวเพิ่มความแรงของกระแสน้ำ
ซึ่งลมมรสุมที่พัดผ่านเข้าสู่หน้าหาดแต่ละหาดจะแตกต่างกัน
วิธีสังเกต
ให้สังเกตสีของน้ำทะเล เพราะมันเป็นกระแสน้ำที่พาเอาตะกอน
ออกไปนอกชายฝั่ง บริเวณกระแส น้ำ จึงมีความขุ่นแตกต่างไปจากน้ำทะเลทั่ว
ๆ ไป มีการไหลวน ปั่นป่วนเพราะความแรงและมีลักษณะคล้ายรูปดอกเห็ด
โดยมีลำต้นยื่นจากชายฝั่ง ส่วนที่เป็นหมวกเห็ดยื่นไปในทะเลลึก
ขนาด ยิ่งใหญ่และยิ่งไกลก็ยิ่งแรงมาก และ เมื่อใดก็ตามที่
กระแสน้ำไหลเข้าสู่ฝั่งแล้วถูกกีดขวางจากสิ่งต่าง ๆ เช่น โขดหิน
หรือสันทราย ไม่ให้ไหลกลับสู่ท้องทะเลได้สะดวก เมื่อมีช่องว่างกระแสน้ำก็สามารถไหลกลับได้
ยิ่งเป็นร่องแคบ ๆ น้ำก็ยิ่งจะไหลแรง ถ้าช่องกว้างน้ำจะไหลช้าและกระจายออกไป
ซึ่งความเร็วและความแรงขึ้นอยู่กับรูปร่าง ความสูงของคลื่นและความลาดชันของชายหาด
บางทีไม่ถึงกับตั้งฉากเสียทีเดียว
การเสียชีวิตจากการเกิดกระแสน้ำ
Rip Current ในต่างประเทศจะเกิดขึ้นบ่อยและรุนแรงมาก ทำให้ประเทศเขามีเจ้าหน้าที่คอยดูแลและให้ความช่วยเหลือรวมทั้งติดป้ายประกาศเตือน
นอกจากนี้ยังให้ความรู้เกี่ยว กับ Rip Current แก่สาธารณชนด้วย
รวมทั้งมีการพยากรณ์ช่วงเวลาและชายหาดที่น่าจะเกิดกระแสน้ำนี้ขึ้นเพื่อเตือนนักท่องเที่ยว
วิธีป้องกัน
ถ้าลงเล่นน้ำแล้วพบว่ามีกระแสน้ำผลักดันตัวเราอย่างแรงและเร็วให้ออกไปนอกฝั่ง
ก่อนอื่นเราต้องมีสติอย่าตกใจกลัวจนทำอะไรไม่ถูก ให้สังเกตว่าฝั่งทะเลอยู่ทางทิศใดและว่ายออกด้านข้างขนานกับชายฝั่ง
เมื่อพ้นจากบริเวณลำแคบ ๆ ของกระแส น้ำที่พาเราออกไปนอกชายฝั่งแล้ว
คลื่นนอกบริเวณกระแสน้ำรูปเห็ดก็จะพาเรากลับเข้าฝั่งได้อย่างปลอดภัย
ตราด ติวเข้มมิสเตอร์เตือนภัย
ช่วยเหลือ-ดูแลนักท่องเที่ยวบนเกาะช้าง
จากสถิติย้อนหลังไป
ในรอบ 3 ปี ที่ผ่านมาตั้งแต่ พ.ศ. 2549-2551 มีผู้เสียชีวิตจมน้ำขณะเล่นน้ำทะเล
บริเวณชายหาดเกาะช้าง เนื่องจากกระแสน้ำดูดออกหรือ Rip Currents
ซึ่งเป็นทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติรวมแล้ว 15 ราย ข่าวการจมน้ำของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ
ได้สร้างผลเสียต่อภาพลักษณ์ด้านการท่องเที่ยวของจังหวัดตราดเป็นอย่างมาก
โดยเหตุการณ์ลักษณะดังกล่าวเกิดขึ้นตามชายหาดสำคัญบนเกาะช้าง
เช่น หาดทรายขาว หาดคลองพร้าว
หาดไก่แบ้ และหาดใบลาน และจะเกิดในช่วงฤดูฝน ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม-เดือนตุลาคมของทุกปี
ซึ่งมักจะมีคลื่นลมแรงโดยเฉพาะสภาพอากาศหลังฝนตกหนักหรือช่วงวันที่คลื่นน้ำทะเลปั่นป่วน
มีผลทำให้ทรายตามชายหาดพังไหลย้อนลงไปตกตะกอนนอกแนวขอบชายฝั่งทะเล
ทรายเหล่านี้จะก่อตัวเป็น ร่องสันทราย ใต้น้ำ เมื่อน้ำพัดออกน้ำทะเลจำนวนมากจะถูกบังคับให้ไหลกลับออกไปในช่องของสันทราย
จนมีลักษณะ คล้ายกับน้ำทะเลดูดพัดพาออกไปด้วยความแรง ซึ่งจะมีพลังพอที่จะคร่าชีวิตคนเล่นน้ำ
ที่ไม่เข้าใจธรรมชาติของชายหาด เกาะช้าง ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต
เพื่อเป็นการสร้างความมั่นใจและความปลอดภัยให้กับนักท่องเที่ยว
ทางสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดตราด ได้จัดโครงการพัฒนาศักยภาพการเฝ้าระวังและการช่วยเหลือผู้ประสบภัยทางน้ำกรณีจมน้ำ
เนื่องจากกระแสน้ำดูดออก บริเวณชายหาดเกาะช้าง ขึ้น
ทางจังหวัดได้แต่งตั้งคณะทำงาน
โครงข่ายเพื่อการป้องกัน และช่วยเหลือนักท่องเที่ยวในเขตพื้นที่พิเศษหมู่เกาะช้างและได้ฝึกอบรม
อาสาสมัครแจ้งเตือนภัยหรือมิสเตอร์เตือนภัยทางน้ำ เพื่อทำหน้าที่ติดตามเฝ้าระวังสภาพอากาศ
พายุลมแรงและคลื่นทะเล เพื่อแจ้งเตือน และห้ามปรามนักท่องเที่ยวมิให้ลงไปเล่นน้ำในช่วงเวลาดังกล่า
วพร้อมทั้งผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ , แจกแผ่นพับที่เป็นภาษาไทย-อังกฤษ-เยอรมัน-รัสเซีย,
จัดสร้างหอตรวจการณ์ชายฝั่ง, ชุดปฏิบัติการ, ป้ายแจ้งเตือน
และธงสัญลักษณ์ (ธงแดง) ในบริเวณจุดเสี่ยงหรืออันตรายเพื่อเฝ้าระวังและประชาสัมพันธ์แจ้งเตือนภัย
อีกทั้ง ได้จัดฝึกอบรมอาสาสมัครช่วยเหลือกู้ชีพกู้ภัยกรณีจมน้ำ
เนื่องจาก กระแสน้ำดูดออก (Rip Currents) บริเวณชายหาด และได้รับความร่วมมือจากทุกฝ่ายเป็นอย่างดีโดยสำนักงานป้องกัน
และบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดตราด ได้ดำเนินการไปแล้วในหลายด้านและกำลังดำเนินการต่อไปข้างหน้าอย่างต่อเนื่อง
เพื่อให้เห็นผลเป็นรูปธรรมต่อไป
